احتمال نسخهء برلن از نسخهء استانبول جديدتر است . اين نسخه به شخصي أبو الحسن علي بن حسن نام اهدا شده واز سامانيان خراسان وما وراء النهر با شوق وذوق در آن سخن رفته است . نسخهء استانبول اين اهدا نامه را فاقد است واز فاطميان مصر وشام با لحن مساعد سخن گفته است . واين خود تمايلات شيعي مؤلف را كه پيشتر بر آن اشاره شد آشكار مىسازد . در اين نسخه نام كتاب بصورت كتاب المسافات - والولايات آمده كه ياد آور عنوان معمول كتابهاى جغرافيائى آن زمان است كه براي معرفت به كشورها وراهها بوده وبنام كتاب المسالك - والممالك خوانده مىشده است . مجير الدين عليمى مورّخ محلى بيت المقدس وخليل حبرون در كتاب الانس الجليل بتاريخ القدس والخليل خود ترجمهء جزئي آن توسط سوور در كتابش تاريخ أورشليم وحبرون ( پاريس 1976 ميلادي ، 11 ) از كتاب مقدسي به صورت البديع في - تفصيل مملكة الاسلام ياد كرده است . به همين جهت ميكل حدس زده است كه مقدسي كه مردى بسيار عملي بوده ، ممكن است شخصا چندين تلخيص يا گزيده از فصلهاى خاص بصورت كتابهاى جيبي براي استفادهء رجال وصاحبان مناصب دولتي فرآهم آورده باشد . نسخه‌هاى اصلى كتاب مقدسي همچون كتاب‌هاى اصطخرى وابن حوقل با نقشه‌هايى همراه است ( ميلر اين نقشه‌ها را در كتاب نقشه‌هاى عربى ، يكم - پنجم اشتوتگارت 31 - 1926 ميلادي منتشر كرده است ) بطورى كه از اين اثر نفيس فهميده مىشود مقدسي هدف بزرگى داشته ومىخواسته است فايدهء تأليفات جغرافيائى را كه پيش از آن براي استفاده عملي واز نوع راهنامه يا از نوع كتابهاى أدبي ودر شرح غرايب وعجايب بوده است وسعت بخشد . وى موضوع